یکی از مهمترین چالشهای مدیران ساختمان و ساکنان، روش محاسبه شارژ ساختمان است. اینکه مبلغ شارژ چگونه تعیین شود، مستقیم روی حس عدالت، رضایت ساکنان و نظم مالی ساختمان تأثیر دارد. در ساختمانهای معمولی و خصوصاً برجهای مسکونی که هزینههای مشترک بسیار زیاد است، انتخاب روش صحیح محاسبه شارژ اهمیت ویژهای دارد.
در این مقاله همه روشهای رایج را بررسی میکنیم و در پایان توضیح میدهیم کدام روش عادلانهتر است و چرا محاسبه شارژ بر اساس تعداد نفرات در بسیاری از مجتمعها محبوب شده است.
چرا انتخاب روش محاسبه شارژ مهم است؟
• جلوگیری از اختلاف و نارضایتی میان ساکنان
• توزیع عادلانه هزینههای مشترک
• شفافیت مالی و امکان ارائه گزارش دقیق
• مدیریت بهتر هزینههای برج و ساختمان
• جلوگیری از بدهکاریهای سنگین
• کنترل مصرف انرژی و نگهداری تجهیزات
وقتی روش محاسبه درست انتخاب نشود، مشکلات زیر ایجاد میشود:
• واحدهای کممصرف ناراضی میشوند
• واحدهای پرمصرف سهم عادلانه نمیپردازند
• مدیر ساختمان نمیتواند مبالغ را دقیق محاسبه کند
• امکان پیگیری قانونی سخت میشود
• در برجها هزینهها بدون تناسب تقسیم میشود
روش های رایج محاسبه شارژ ساختمان
در ایران چهار روش استاندارد برای محاسبه شارژ وجود دارد. هر ساختمان بسته به نوع مصرف، تعداد ساکنان و امکانات مشاعات باید روش مناسب خود را انتخاب کند.
روش اول: محاسبه شارژ بهصورت مساوی (شارژ یکسان)
در این روش تمام واحدها یک مبلغ ثابت پرداخت میکنند؛ مهم نیست متراژ، تعداد نفرات یا مصرف هر واحد چقدر باشد.
مناسب برای:
• ساختمانهای کوچک و کمهزینه
• زمانی که تفاوت مصرف واحدها زیاد نیست
مزایا:
• محاسبه بسیار ساده
• کاهش اختلافات بین واحدها
• قابل اجرا بدون نرمافزار
معایب:
• کاملاً غیرعادلانه برای ساختمانهای بزرگ
• واحدهای پرجمعیت مصرف بیشتری دارند اما کمتر پرداخت میکنند
• در برجها تقریباً غیرقابل استفاده است
نتیجه: برای ساختمانهای بالای ۱۰ واحد اصلاً توصیه نمیشود.
روش دوم: محاسبه شارژ بر اساس متراژ
در این روش واحدهای بزرگتر مبلغ بیشتری پرداخت میکنند.
مبنای محاسبه:
• هر واحد نسبت متراژ خود را میپردازد
• معمولاً برای هزینههایی مثل آسانسور، موتورخانه و نگهبانی مناسب نیست
• اما برای هزینههای ساختمانی کلان قابل قبول است
مزایا:
• اجرای ساده
• مناسب ساختمانهایی که مصرف به متراژ وابسته است
• قدیمیترین روش رسمی در ساختمانهای ایران
معایب:
• مصرف واقعی به متراژ وابسته نیست
• یک واحد تکنفره ۲۰۰ متری بیشتر از یک واحد ۵ نفره ۸۰ متری میپردازد
• در برجها غیرعادلانه محسوب میشود
نتیجه: روش متوسط؛ نه بهترین نه بدترین.
روش سوم: محاسبه شارژ بر اساس ترکیبی (متراژ + نفرات + هزینههای ویژه)
در این روش هزینهها دستهبندی میشوند:
• هزینههای مصرفی → بر اساس تعداد نفرات
• هزینههای انرژی و تأسیسات → بر اساس متراژ
• هزینههای ثابت و نگهبانی → مساوی
مزایا:
• نسبتاً عادلانه
• منطقی برای ساختمانهای با مصارف متفاوت
• انعطافپذیر
معایب:
• محاسبه دستی بسیار سخت
• نیاز به نرمافزار یا سیستم دقیق دارد
• امکان خطای انسانی زیاد است
نتیجه: روش خوب است اما بدون نرمافزار اجرایی نیست.
روش چهارم: محاسبه شارژ بر اساس تعداد نفرات واحد (محبوبترین و عادلانهترین روش)
این روش خصوصاً در ساختمانهای مسکونی، مجتمعها و برجها به سرعت محبوب شده است. دلیلش هم واضح است: بیشتر هزینههای ساختمان وابسته به تعداد نفرات است، نه متراژ.
چرا تعداد نفرات معیار عادلانهتری است؟
• مصرف آب مشاعات وابسته به تعداد نفرات است
• مصرف آسانسور کاملاً وابسته به تعداد افراد است
• مقدار زباله و هزینه نظافت با تعداد ساکنان بالا میرود
• خرابی تجهیزات در ساختمان پرجمعیت بیشتر است
• استفاده از امکانات مشترک مثل لابی، پارکینگ مهمان، سالن چندمنظوره و… توسط نفرات تعیین میشود
مزایا:
• دقیقترین روش برای مصرف واقعی
• جلوگیری از اختلاف بین واحدهای کوچک و بزرگ
• رضایت بالای ساکنان
• جلوگیری از بیعدالتی واحدهای پرجمعیت
• باعث مدیریت بهتر مصرف انرژی و آسانسور میشود
معایب:
• سختی ثبت نفرات واحدها
• تغییرات تعداد نفرات مدیریت را دشوار میکند
• نیاز شدید به نرمافزار مخصوص مدیریت نفرات
نتیجه نهایی:
برای برجهای مسکونی و ساختمانهای بالای ۱۰ واحد، بهترین و منصفانهترین روش محاسبه شارژ، روش نفرمحور است.
در برجها کدام روش دقیقتر است؟
در برجها چون:
• مصرف آسانسور چندبرابر است
• تعداد کارکنان زیاد است (نگهبان، لابیمن، خدمات)
• هزینههای موتورخانه سنگین است
• تردد و مصرف انرژی بالاست
روش نفرمحور بهترین توازن را ایجاد میکند.
معمولاً برجها این مدل را اجرا میکنند:
• هزینههای مصرفی → نفرات
• هزینههای انرژی و تجهیزات → متراژ
• هزینههای اداری → مساوی
یعنی مدل ترکیبی + اولویت نفرات.
کدام روش از نظر قانونی پذیرفتهتر است؟
طبق قانون تملک آپارتمانها، مجمع عمومی ساختمان تصمیم میگیرد که شارژ چگونه محاسبه شود.
به همین دلیل تمام روشها قانونی هستند؛ اما باید تصویب و ثبت شوند.
در بسیاری از مجتمعها، واحدهای بزرگتر با روش متراژ مخالفند و واحدهای پرجمعیت با روش مساوی؛ بنابراین تنها روشی که بیشترین رضایت را ایجاد میکند، روش نفرمحور است.
چالش اصلی روش نفرمحور چیست؟ (و چطور حل میشود)
مشکل اصلی این است که:
• تعداد نفرات باید مرتب ثبت شود
• ورود و خروج مهمان باید حساب شود
• واحدها ممکن است تعداد واقعی نفرات را اعلام نکنند
• محاسبه دستی برای مدیر ساختمان بسیار سخت است
اینجاست که نرمافزار مدیریت ساختمان اهمیت پیدا میکند.
چطور نرمافزار نوینبرج، محاسبه شارژ نفرمحور را دقیق و شفاف میکند؟
نوینبرج دقیقاً برای حل همین مشکل ساخته شده و امکانات زیر را ارائه میدهد:
• ثبت تعداد نفرات هر واحد + تغییرات خودکار
• محاسبه شارژ ماهانه با فرمولهای نفرمحور، متراژی و ترکیبی
• گزارش کامل برای ساکنان: هزینهها، صورتحساب، پرداختها
• پرداخت آنلاین شارژ بدون نیاز به تماس با مدیر
• هشدار خودکار برای بدهکاران
• سیستم حسابداری دوطرفه مخصوص برجها (گروه، کل، معین، تفصیلی)
• داشبورد مخصوص لابیمن و نگهبان
• مناسب برای برجهای مناطق ۱ و ۲۲ تهران
اگر به فکر یک سیستم عادلانه، دقیق و بدون اختلاف هستید، پیشنهاد میکنم همین الان سری به سایت نوین برج بزنید و امکانات سیستم مدیریت آسان و بی دغدغه را ببینید.
بیشتر بخوانید…